Het idee dat het Vlaamse onderwijs in verval is, leeft sterk, vooral door zorgen over vroegtijdig schoolverlaten (vooral bij jongens, in centrumsteden, en bij kinderen met een andere thuistaal) en het lerarentekort door vergrijzing, maar er zijn ook verbeteringen zoals een dalend aantal vroegtijdige schoolverlaters en investeringen in modernisering, duaal leren, en tweedekansonderwijs, al blijven de uitdagingen groot en de verschillen tussen scholen en leerlingen significant.
Signalementen van problemen
- Vroegtijdig Schoolverlaten: 13,2% van de leerlingen in het secundair onderwijs verliet de school zonder kwalificatie (2022-2023), met grote verschillen tussen aso, tso en bso, en sterk gelinkt aan thuistaal en achterstand.
- Lerarentekort: De vergrijzing zorgt voor een hoge uitstroom van leerkrachten, terwijl veel jonge leraren het beroep verlaten.
- Kloof tussen scholen/leerlingen: Grote verschillen in resultaten tussen leerlingen met en zonder thuis Nederlands, en in centrumsteden.
- Druk op scholen: Scholen moeten veel taken opvangen naast basisvaardigheden, zoals sociale en emotionele ontwikkeling.
Aanpak en verbeteringen
- Modernisering Secundair Onderwijs: Een hervorming die sinds 2019 loopt, met impact op de 7e jaren, gericht op betere aansluiting op de arbeidsmarkt.
- Actieplan Samen tegen Schooluitval: Maatregelen zoals brugprojecten en flexibele leertrajecten voor jongeren met leerachterstand.
- Duaal Leren & Tweedekansonderwijs: Meer focus op praktijkgerichte trajecten en tweede kansen voor wie school verliet.
- Positieve Trends: Het aantal vroegtijdige schoolverlaters daalt al jaren, hoewel het probleem blijft bestaan, aldus Vlaamse minister Hilde Crevits.
Conclusie
Er is een complex beeld: er zijn duidelijke problemen die wijzen op ‘verval’ (vooral in de sociaal-economische context), maar de overheid zet sterk in op hervormingen en ondersteuning om deze te verhelpen, met successen op sommige vlakken, maar de uitdagingen blijven groot.